جمعى از علما

109

جامع المقدمات ( جامعه مدرسين ) ( فارسي )

« زيد ينصر » اى هو و « هند تنصر » اى هي . فصل : [ حروف ناصبه ] چون بر فعل مستقبل ، حروف ناصبه درآيد ( يعنى ان ولن وكي واذن ) منصوب گردد چون ان اطلب ولن اطلب وكي اطلب واذن اطلب . ونونهايى كه عوض رفع بودند به نصبى ساقط شوند چون لن يطلبا ولن يطلبوا ولن تطلبا ولن تطلبوا ولن تطلبي . ونون يطلبن وتطلبن به حال خود باشد . وچون در فعل مستقبل حروف جازمه درآيد حركت آخر در پنج لفظ كه آن يطلب ( غايب مذكّر است ) وتطلب ( غايبهء مؤنّث وهم مخاطب مذكّر است ) واطلب ونطلب ( كه دو حكايت نفس متكلّم است ) به جزمى بيفتد . وحروف جازمه پنج است : لم ولمّا ولام امر ولاي نهى وان شرطيّه چنانكه گويى لم ينصر لم ينصرا لم ينصروا تا آخر ولمّا ينصر ولمّا ينصرا ولمّا ينصروا تا آخر ولا ينصر ولا ينصر ولا ينصروا تا آخر وان ينصر ان ينصرا ان ينصروا تا آخر . ونونهايى كه عوض رفع بودند ساقط شوند به جزمى ولام امر در شش غايب وغايبه داخل شود چنانكه گويى لينصر لينصرا لينصروا لتنصر لتنصرا لينصرن واين را امر غايب خوانند ودر دو صيغهء متكلّم نيز داخل شود چون لا نصر لننصر . فصل : [ امر مخاطب ] امر مخاطب را از فعل مستقبل مخاطب گيرند وطريقهء آن آن است كه حرف مستقبل را كه تاء است ، از اوّل وى بيندازند اگر ما بعد